नयाँ कुमारी आर्यताराको पहिलो नगर परिक्रमा

काठमाडौं । नयाँ कुमारी आर्यतारा शक्यको पहिलो इन्द्रजात्रा शुक्रबार काठमाडौंमा विशेष रूपमा मनाइएको छ । गत वर्ष कुमारीका रूपमा नियुक्त भएकी आर्यताराले पहिलोपटक इन्द्रजात्राको अवसरमा नगर परिक्रमा गरेकी हुन् ।

इन्द्रजात्राका क्रममा कुमारीसँगै गणेश र भैरवलाई पनि रथमा राखेर काठमाडौंका भित्री क्षेत्रमा परिक्रमा गराउने परम्परा छ । तीन जीवित देवतालाई तीन छुट्टाछुट्टै रथमा राखेर गराइने यो यात्रा इन्द्रजात्राको प्रमुख आकर्षण मानिन्छ ।

वर्षाका बीच पनि काठमाडौं दरबार स्क्वायरमा हजारौँ भक्तजन भेला भएका थिए । भक्तजनले जीवित देवीदेवताका रूपमा पूजा गरिने कुमारी, गणेश र भैरवको दर्शन गरेका थिए ।

इन्द्रजात्रा नेवार समुदायको प्रमुख सांस्कृतिक तथा धार्मिक पर्व हो । भाद्र शुक्ल चतुर्दशीदेखि करिब एक सातासम्म मनाइने यो पर्वमा काठमाडौंका विभिन्न स्थानमा रथयात्रा, पूजाआजा तथा सांस्कृतिक गतिविधि आयोजना गरिन्छ ।

कुमारी परम्परामा विशेष धार्मिक विधि तथा परीक्षणपछि बालिकालाई जीवित देवीका रूपमा चयन गरिन्छ । स्वास्थ्य, शारीरिक विशेषता तथा धार्मिक मान्यताअनुसार विभिन्न परीक्षण पूरा गरेपछि कुमारी चयन गर्ने परम्परा रहेको छ ।

कुमारीका रूपमा चयन भएपछि बालिका कुमारी घरमा बस्ने गर्छिन् । विशेष धार्मिक तथा सांस्कृतिक अवसरमा मात्रै कुमारीलाई सार्वजनिक रूपमा दर्शन गराउने परम्परा छ । इन्द्रजात्रा त्यसमध्ये प्रमुख अवसर हो ।

इन्द्रजात्राका क्रममा राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेल, उपराष्ट्रपति रामसहायप्रसाद यादव, कार्यवाहक प्रधानमन्त्री तथा अर्थमन्त्री स्वर्णिम वाग्ले, गृहमन्त्री सुधन गुरुङ र काठमाडौं महानगरपालिकाकी कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डंगोललगायतले जात्रा अवलोकन गरेका थिए ।

इन्द्रजात्रा भगवान् इन्द्रसँग सम्बन्धित पर्व हो । वर्षाका देवता इन्द्रको पूजा गरिने यो पर्व काठमाडौं उपत्यकाका नेवार समुदायले हिन्दू र बौद्ध परम्परालाई समेटेर मनाउँदै आएका छन् । रासस