पूर्णबहादुर खड्का सहित देउवा समुहका प्रभावशाली नेताहरु १५औँ महाधिवेशनमा होमिदैं

काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनको तयारीसँगै पार्टीभित्र देखिएको आन्तरिक असन्तुष्टि समाधानतर्फ अघि बढेको छ। महाधिवेशन प्रक्रिया बहिष्कारसम्मको चेतावनी दिएको असन्तुष्ट पक्ष अन्ततः संवाद र सहमतिका माध्यमबाट महाधिवेशनमा सहभागी हुने वातावरण बनेपछि कांग्रेसभित्र सकारात्मक राजनीतिक सन्देश प्रवाह भएको छ।

सभापति गगन थापा नेतृत्वको पहल तथा उपसभापति विश्वप्रकाश शर्मासहित पार्टीका शीर्ष नेताहरूबीच भएको निरन्तर संवादले लामो समयदेखि थाती रहेका संगठनात्मक तथा राजनीतिक विषयलाई सहमतिबाट टुंग्याउने वातावरण निर्माण गरेको कांग्रेस नेताहरूको बुझाइ छ। पार्टीभित्र देखिएका मतभेदलाई टकरावमा लैजानुभन्दा संवाद, सहकार्य र सबै पक्षको सम्मानका आधारमा समाधान खोज्ने प्रयासले महाधिवेशनलाई सहज रूपमा अघि बढाउने आधार तयार गरेको हो।

महाधिवेशन प्रक्रिया असोज ३ गतेदेखि सुरु हुने तयारी भइरहेका बेला तत्कालीन कार्यवाहक सभापति पूर्णबहादुर खड्का पक्षले उठाएका ८ बुँदे माग सम्बोधन गर्ने विषयमा नेतृत्व सकारात्मक देखिएपछि असन्तुष्ट पक्ष पनि महाधिवेशनमा सहभागी हुने मनस्थितिमा पुगेको हो। यसले कांग्रेसको आन्तरिक राजनीतिमा देखिएको तनाव क्रमशः कम हुँदै गएको संकेत गरेको छ।

विशेष महाधिवेशनपछि पार्टीको केन्द्रीय संरचनाबाट बाहिरिएका नेताहरूको व्यवस्थापनलाई लिएर लामो समयदेखि विवाद रहँदै आएको थियो। खड्का पक्षले विशेष महाधिवेशनपछि जिम्मेवारीबाट बाहिरिएका नेताहरूलाई सम्मानजनक रूपमा पुनःव्यवस्थापन गर्नुपर्ने विषयलाई प्रमुख मागका रूपमा अघि सारेको थियो। १४औँ महाधिवेशनबाट पदाधिकारी तथा केन्द्रीय सदस्य बनेका तर पछि पार्टी संरचनाबाट बाहिरिएका विभिन्न समूहका नेताहरूलाई समायोजन गर्ने विषय अहिलेको सहमतिको महत्वपूर्ण आधार बनेको छ।

पार्टीभित्रको यो विषय केवल एउटा समूहको मागका रूपमा सीमित नभई विगतमा फरक–फरक समूहमा रहेका नेताहरूको व्यवस्थापनसँग जोडिएको विषय भएकाले नेतृत्वका लागि चुनौतीपूर्ण थियो। यस्तो अवस्थामा सभापति थापाले असन्तुष्ट पक्षसँग संवाद बढाउँदै उनीहरूका मागलाई राजनीतिक तथा संगठनात्मक रूपमा सम्बोधन गर्ने प्रतिबद्धता जनाउनु र महामन्त्री शर्मासहितको नेतृत्व तहले सहमतिको वातावरण बनाउन भूमिका खेल्नु महत्त्वपूर्ण मानिएको छ।

कांग्रेसभित्रको पछिल्लो घटनाक्रमले नेतृत्वले पार्टी सञ्चालनमा सहमति र समन्वयलाई प्राथमिकता दिएको सन्देश पनि दिएको छ। नयाँ नेतृत्वसहितको महाधिवेशनको तयारी गरिरहँदा पार्टीभित्र रहेका पुराना मतभेदलाई थप चर्काउनेभन्दा सबै पक्षलाई समेटेर अघि बढ्ने प्रयासले संगठनलाई थप बलियो बनाउन सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।

असन्तुष्ट पक्षलाई समेट्न सभापति थापाले आइतबारका लागि केन्द्रीय कार्यसम्पादन समितिको बैठक बोलाएका छन्। बैठकमा असन्तुष्ट पक्षले उठाएका मागमाथि बुँदागत छलफल गर्दै सहमतिको आधार तय गर्ने तयारी छ। विशेषगरी विगतमा जिम्मेवारीबाट बाहिरिएका नेताहरूको व्यवस्थापन, महाधिवेशनको प्रक्रिया र पार्टीको आगामी संगठनात्मक संरचनाका विषयमा समझदारी निर्माण गर्ने प्रयास हुनेछ।

कांग्रेसको नेतृत्वका लागि अहिलेको मुख्य चुनौती महाधिवेशनलाई विवादरहित रूपमा सम्पन्न गर्नु मात्र नभई त्यसलाई पार्टी एकताको सन्देश दिने अवसरमा रूपान्तरण गर्नु पनि हो। यस अर्थमा पछिल्लो समय सभापति थापाले लिएको संवाद र समन्वयको बाटो तथा महामन्त्री शर्मासहितको नेतृत्व तहबाट देखाइएको सहकार्यको प्रयासलाई सकारात्मक राजनीतिक अभ्यासका रूपमा हेरिएको छ।

पार्टीभित्र फरक मत हुनु लोकतान्त्रिक अभ्यासको स्वाभाविक हिस्सा भए पनि त्यसलाई संस्थागत संवादमार्फत समाधान गर्ने संस्कारले कांग्रेसलाई थप बलियो बनाउन सक्ने देखिन्छ। पछिल्लो सहमतिमुखी पहलले नेतृत्व र असन्तुष्ट दुवै पक्षलाई आफ्नो अडानबाट केही लचक हुँदै साझा बिन्दु खोज्न प्रेरित गरेको छ।

यसले १५औँ महाधिवेशनलाई केवल नेतृत्व चयनको नियमित प्रक्रिया मात्र नभई कांग्रेसभित्रको आन्तरिक एकता पुनःस्थापित गर्ने अवसरका रूपमा विकास गर्ने सम्भावना बढाएको छ। विगतमा विभिन्न गुट र उपगुटमा विभाजित देखिएको कांग्रेसलाई नयाँ पुस्ताको नेतृत्वमा थप समावेशी, संवादमुखी र संस्थागत ढंगले अघि बढाउने चुनौती पनि अब थापा नेतृत्वको काँधमा आएको छ।

महाधिवेशनअघि देखिएको विवाद समाधानका लागि नेतृत्वले देखाएको पहल सफल भएमा त्यसको राजनीतिक लाभ सभापति थापा र उपसभापति शर्माको नेतृत्वलाई पनि पुग्नेछ। विशेषगरी असन्तुष्ट पक्षलाई संवादमार्फत महाधिवेशनको मूल प्रक्रियामा फर्काउने र सबै पक्षलाई समेटेर अघि बढ्ने वातावरण बनाउन सक्नु नयाँ नेतृत्वको महत्वपूर्ण उपलब्धिका रूपमा स्थापित हुन सक्छ।

अब कांग्रेसको ध्यान महाधिवेशनलाई निर्धारित कार्यतालिकाअनुसार सम्पन्न गर्ने र त्यसबाट पार्टीलाई थप एकताबद्ध तथा गतिशील बनाउनेतर्फ केन्द्रित हुने देखिएको छ। पछिल्लो सहमतिमुखी वातावरण कायम राख्न सके १५औँ महाधिवेशन कांग्रेसका लागि नेतृत्व परिवर्तनको प्रक्रिया मात्र नभई आन्तरिक एकता, संगठन सुदृढीकरण र नयाँ राजनीतिक दिशाको सुरुवात गर्ने महत्त्वपूर्ण अवसर बन्न सक्छ।