अमेरिकी नौसेनाद्वारा ७६.६ अर्ब डलरमा थप १४ आणविक पनडुब्बी बनाउँदै, कारण चीन

वाशिंगटन, २० साउन । चीनको बढ्दो नौसैनिक शक्तिलाई लिएर चिन्तित अमेरिकाले १४ वटा नयाँ पनडुब्बी निर्माण गर्न ७६.६ अर्ब अमेरिकी डलरको ऐतिहासिक सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेको छ।

यस सम्झौतामा पाँचवटा ‘कोलम्बिया क्लास’ का आणविक शक्तिबाट चल्ने ब्यालिस्टिक मिसाइल पनडुब्बीहरूको निर्माण समावेश छ । यसको ठेक्का ‘जनरल डाइनामिक्स इलेक्ट्रिक बोट (जिडीइबी)’ लाई दिइएको छ।

प्राप्त जानकारी अनुसार यस सम्झौतामा सन् २०२५ देखि २०२९ सम्मको आर्थिक वर्षभित्र नौवटा ‘भर्जिनिया क्लास’ का आणविक शक्तिबाट चल्ने आक्रमणकारी पनडुब्बीको निर्माण कार्य पनि समावेश छ।

नौवटा पानीजहाजसम्बन्धी यो ठेक्का (जिडीइबी) र एचआइआइ न्यूपोर्ट न्युज शिप बिल्डिङ (एचआईआई एनएसएस) लाई दिइएको छ। प्राप्त जानकारी अनुसार, चीनले जसरी आफ्नो नौसैनिक शक्ति विस्तार गरिरहेको छ, त्यसले अमेरिकी प्रशासनलाई चिन्तित बनाएको छ। फलस्वरूप, समुद्री क्षेत्रमा आफ्नो वर्चस्व कायम राख्न नयाँ पनडुब्बीहरू निर्माण गर्ने निर्णय गरिएको हो।

अमेरिकी नौ सेनाले यी पनडुब्बीहरूले नौसेनाको सामुद्रिक क्षमता तथा मुलुकको ‘न्युक्लियर ट्रायड’ अर्थात परमाणु त्रिपक्षीय क्षमतालाई सुदृढ बनाउने बताएको छ। पनडुब्बी कार्यक्रमका निर्देशक भाइस एडमिरल रोबर्ट गौचरले भने, ‘यो ऐतिहासिक लगानीले समुद्र मुनि श्रेष्ठता कायम राख्ने तथा हाम्रो ‘न्युक्लियर ट्रायड’ को आधुनिकीकरण एवं सुदृढीकरण गर्ने विभागको निरन्तर प्रतिबद्धतालाई दर्शाउँछ।’ कोलम्बिया श्रेणीका यी पनडुब्बीहरूले नौसेनाको पुरानो भइसकेको आणविक प्रतिरोधकलाई प्रतिस्थापन गर्नेछन् र यसरी संयुक्त राज्य अमेरिकाको समुद्री आधारित रणनीतिक आणविक प्रतिरोध क्षमतालाई कायम राख्नेछन्।

यस सम्झौता अन्तर्गत कुल १४ वटा नयाँ आणविक पनडुब्बीहरू निर्माण गरिनेछन्। यसमा पाँचवटा ‘कोलम्बिया क्लास’ ब्यालिस्टिक मिसाइल पनडुब्बी र नौवटा ‘भर्जिनिया क्लास’ आक्रमणकारी पनडुब्बीहरू समावेश छन्। सन् २०३८ को जुलाई महिनासम्ममा यी सबै पनडुब्बीहरू अमेरिकी नौसेनामा समावेश गरि सकिने छन्। अमेरिकी नौसेनाले जनाएअनुसार ‘भर्जिनिया–क्लास’ पनडुब्बी एक महत्त्वपूर्ण रणनीतिक प्रहार तथा बहु उद्देश्यीय मञ्च हो, जसले विश्वभर निरन्तर रूपमा जलमुनि आफ्नो प्रभुत्व कायम राख्छ।

यो उल्लेखनीय छ कि हालका वर्षहरूमा चीनले विशेष गरी आफ्नो आणविक पनडुब्बीको सन्दर्भमा जहाज निर्माण र नौसेना विस्तारको गतिलाई निकै तीव्र पारेको छ। इन्डो–प्यासिफिक क्षेत्रमा चीनबाट उत्पन्न चुनौतीको सामना गर्न र आफ्नो परम्परागत अग्रता कायम राख्न संयुक्त राज्य अमेरिकाले आफ्ना औद्योगिक तथा रक्षा क्षमताहरूलाई कीर्तिमानी स्तरसम्म स्तरोन्नति गरिरहेको छ।

रक्षा मामिला सम्बन्धी अध्ययन संस्था आईआईएसएसको हालैको प्रतिवेदन अनुसार अमेरिकी नौसेनासँग ६५ भन्दा बढी सक्रिय आणविक पनडुब्बीहरू छन् भने चीनसँग जम्मा १२ वटा मात्र छन्। यद्यपि, चीनसँग करिब ४६ वटा परम्परागत डिजेल इलेक्ट्रिक पनडुब्बीहरू पनि छन्, जुन तटीय सुरक्षाका लागि निकै शक्तिशाली मानिन्छन्।

भर्जिनिया र सीवुल्फ वर्ग जस्ता अमेरिकी आणविक पनडुब्बीहरूलाई संसारकै सबैभन्दा लुकेको मानिन्छ ।  समुद्रको गहिराइमा तिनीहरूलाई ट्र्याक गर्नु लगभग असम्भव छ। यसको विपरित चिनियाँ आणविक पनडुब्बीहरू, विशेष गरी पुराना मोडेलहरूमा, महत्त्वपूर्ण आवाज उत्पन्न गर्ने इन्जिनहरू छन्, जसले गर्दा अमेरिकी सोनारले तिनीहरूलाई सजिलै पत्ता लगाउन सक्छ।