लेबनान–इजरायलबीच रोममा प्रत्यक्ष वार्ताको नयाँ चरण सुरु

रोम, २० साउन (रासस/एएफपी): लेबनान र इजरायलबीच संयुक्त राज्य अमेरिकाको पहलमा मङ्गलबार इटालीको राजधानी रोममा प्रत्यक्ष वार्ताको नयाँ चरण सुरु भएको छ । वार्तामा लेबनानले आफ्नो दक्षिणी भू–भागबाट इजरायली सेनाको चरणबद्ध फिर्ताको माग गरेको छ ।

दुवै देशका प्रतिनिधिमण्डल बोकेका सवारीसाधन मङ्गलबार बिहान रोमस्थित अमेरिकी दूतावास पुगेका थिए । वार्ता बिहीबारसम्म चल्ने कार्यक्रम छ ।

जुनमा वासिङ्टनमा सम्पन्न वार्तामा दुवै पक्ष हिजबुल्लाहको निशस्त्रीकरण, दक्षिणी लेबनानबाट इजरायली सेनाको क्रमिक फिर्ता तथा त्यस क्षेत्रमा लेबनानी सेनाको तैनाथीसहितको ढाँचा सम्झौतामा सहमत भएका थिए । उक्त प्रक्रिया ‘पाइलट जोन’बाट सुरु गर्ने सहमति भएको थियो ।

इरान समर्थित हिजबुल्लाहले इजरायलमाथि रकेट आक्रमण गरेपछि सुरु भएको क्षेत्रीय द्वन्द्वपछि अमेरिकाको मध्यस्थतामा भइरहेको यो सातौँ चरणको वार्ता हो ।

लेबनानका अनुसार त्यसयता इजरायली हवाई तथा स्थलगत आक्रमणमा चार हजार ३०० भन्दाबढी मानिसको मृत्यु भइसकेको छ ।

हिजबुल्लाहका नेता नइम कासिमले भने प्रत्यक्ष वार्ताको आलोचना गर्दै यसले लेबनानका लागि “अपमान, लज्जा र थप सम्झौताबाहेक केही नल्याउने” दाबी गर्नुभयो ।

टेलिभिजन सम्बोधनका क्रममा उहाँले राष्ट्रपति जोसेफ आउनको पनि आलोचना गर्दै उनी मध्यस्थकर्ता वा राष्ट्रिय एकताको प्रतीक बन्न नसकेको आरोप लगाउनुभयो ।

यसअघि सोमबार इटालीका विदेशमन्त्री एन्टोनियो ताजानीले दुवै पक्षलाई रचनात्मक ढङ्गले वार्ता अघि बढाएर ढाँचा सम्झौताको पूर्ण कार्यान्वयन सुनिश्चित गर्न आग्रह गरेका थिए ।

गत महिनाको वार्तापछि इजरायली सेना दक्षिणी लेबनानको जावतार अल–घर्बिया गाउँको बाहिरी क्षेत्रबाट पछि हटेको थियो । त्यसपछि लेबनानी सेना उक्त क्षेत्रमा तैनाथ भएको छ भने स्थानीय बासिन्दालाई घर तथा व्यवसायमा फर्केर निरीक्षण गर्न अनुमति दिइएको छ ।

पाइलट क्षेत्रको कार्यान्वयनमा जोड

लेबनानका प्रधानमन्त्री नवाफ सलामले सोमबार मन्त्रिपरिषद् बैठकमा आफ्नो सरकारले लेबनानी भू–भागबाट इजरायली सेनाको चरणबद्ध र अन्ततः पूर्णरूपमा फिर्ताका लागि प्रयास गरिरहेको बताउनुभएको थियो ।

अमेरिकी विदेश मन्त्रालयका एक अधिकारीका अनुसार यसपटकको वार्तामा पाइलट क्षेत्रको विस्तार, सीमासम्बन्धी बाँकी विवादको समाधान तथा दीर्घकालीन शान्ति र सुरक्षा सम्झौताका विषयमा छलफल हुनेछ ।

लेबनानका लागि अमेरिकी राजदूत मिशेल इस्साले प्रक्रिया हतारमा अघि बढाउँदा सर्वसाधारणको सुरक्षा जोखिममा पर्न सक्ने चेतावनी दिनुभएको छ ।

“पहिलो चरण सही रूपमा कार्यान्वयन गर्न आवश्यक समय दिनु उपयुक्त हुन्छ,” उहाँले भन्नुभयो, “अगाडि बढ्नुअघि दुवै पक्ष स्पष्ट र कार्यान्वयनयोग्य प्रक्रियामा सहमत हुनुपर्छ ।”

विश्लेषकहरूले लेबनानी सेनाको तैनाथी र हिजबुल्लाहलाई निशस्त्रीकरण गर्ने सरकारी क्षमतालाई सम्झौताको प्रमुख परीक्षणका रूपमा हेरेका छन् । त्यसैगरी, इजरायलले आफ्नो प्रतिबद्धता कत्तिको पालना गर्छ भन्ने पनि पाइलट क्षेत्रको कार्यान्वयनसँगै परीक्षण हुने उनीहरूको भनाइ छ ।

जुनमा लेबनान–इजरायल सम्झौता तथा अमेरिका–इरानबीच प्रारम्भिक समझदारी भएपछि लेबनानमा हिंसा केही घटेको भए पनि दक्षिणी क्षेत्रमा इजरायली आक्रमण, गोलाबारी तथा विस्फोटका घटना भने जारी रहेको लेबनानले जनाएको छ ।