होर्मुज खुलाउनेबारे इरान-ओमान वार्तामा ‘महत्त्वपूर्ण प्रगति’

तेहरान। इरानका विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीले रणनीतिक ‘स्ट्रेट अफ होर्मुज’को व्यवस्थापन तथा जलमार्ग सञ्चालनबारेओमानसँग भइरहेको वार्तामा महत्वपूर्ण प्रगति भएको मङ्गलबार बताउनुभएको छ ।

इरानी विदेश मन्त्रालयका अनुसार, जापानी विदेशमन्त्रीसँग भएको टेलिफोन वार्ताका क्रममा अराघचीले ‘स्ट्रेट अफ होर्मुज’बारे इरान र ओमानबीच जारी वार्ताको पछिल्लो अवस्थाबारे जानकारी गराउँदै महत्वपूर्ण प्रगति भएको बताएको हो ।

‘स्ट्रेट अफ होर्मुज’सँग जोडिएका दुवै तटीय राष्ट्र इरान र ओमानले पछिल्ला केही सातादेखि जलमार्गबाट हुने जहाज आवागमनको व्यवस्थापनबारे छलफल गर्दै आएका छन् । तेहरानले अस्थायी रूपमा जहाज आवागमन सञ्चालन गर्ने व्यवस्थामा सहमति जुटाउने दिशामा प्रगति भइरहेको जनाएको छ ।

फेब्रुअरी २८ मा अमेरिकासँग युद्ध सुरु भएपछि इरानी सेनाले विश्वकै प्रमुख ऊर्जा आपूर्ति मार्गमध्ये एक ‘स्ट्रेट अफ होर्मुज’ हुँदै हुने जहाज आवागमनमा प्रतिबन्ध लगाएको छ । त्यसको प्रतिक्रियामा अमेरिकाले इरानी बन्दरगाहमा नौसैनिक नाकाबन्दी लगाएको छ ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले पछिल्ला दिनमा अमेरिकी सेनाले होर्मुज हुँदै जहाज आवागमन सहज बनाउन सहयोग गरिरहेको दाबी गर्नुभएको छ । उहाँका अनुसार औसतमा प्रति रात ३० वटा जहाज पार गराइँदैछ ।

इरानका सुरक्षा प्रमुख मोहसेन रेजाइले अमेरिकाले हरेक रात पाँच–छ वटा जहाज पार गराउने प्रयास गरे पनि “सामान्यतया ती जहाज ठोक्किने” गरेको दाबी गर्नुभएको छ ।

तेहरानले उक्त जलमार्ग पार गर्ने जहाजले पहिले अनुमति लिनुपर्ने व्यवस्था लागू गरेको छ । युद्धअघिको जस्तो निर्वाध जहाज आवागमनको व्यवस्था तत्काल पुनःस्थापना नगर्ने उसले स्पष्ट पारेको छ ।

इरानले जलमार्गको प्रयोग गर्ने जहाजबाट सेवा शुल्क उठाउने प्रयाससमेत गरेको छ । तर अमेरिकासहित क्षेत्रका विभिन्न देशले उक्त कदमको कडा विरोध गरेका छन् ।

इरानी अधिकारीले हालै इरान र ओमानबीच जलमार्ग व्यवस्थापनसम्बन्धी सम्झौता आगामी दिनमा हस्ताक्षर हुन सक्ने बताएका छन् ।

यद्यपि, तेहरानले अमेरिकाले आफ्ना प्रमुख माग पूरा नगरेसम्म होर्मुज जलमार्ग पूर्ण रूपमा पुनःखुला नगर्ने अडान दोहोर्‍याएको छ ।

ती मागमा इरानमाथिका तेल प्रतिबन्ध हटाउने, विदेशमा रोक्का गरिएका इरानी सम्पत्ति फुकुवा गर्ने र इरानी बन्दरगाहमाथिको अमेरिकी नौसैनिक नाकाबन्दी हटाउनेलगायत विषय छन् । (रासस/एएफपी)