प्रधानमन्त्री-गृहमन्त्रीमाथि राजीनामाको दबाब

काठमाडौं । सुनसरीको देवानगञ्जमा दुई पक्षबीचको झडपपछि उत्पन्न परिस्थितिले सरकारमाथि तीव्र दबाब परेको छ । मधेसमा भइरहेका पछिल्ला घटनालाई लिएर सरकारको आलोचना भइरहेको छ भने विपक्षी दलहरूले प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह र गृहमन्त्री सुधन गुरुङको राजीनामा माग गरेका छन् । विपक्षी दल नेकपा एमालेले सुनसरी घटनामा प्रधानमन्त्री शाह र गृहमन्त्री गुरुङको राजीनामा माग गरेको हो ।

प्रतिनिधिसभाको बिहीबार बसेको बैठकमा नेकपा एमाले संसदीय दलकी उपनेता पद्मा अर्यालले सुनसरी घटनाको नैतिक जिम्मेवारी लिएर प्रधानमन्त्री र गृहमन्त्रीको राजीनामा माग गर्नुभएको हो । उहाँले काठमाडौंमा गोली चल्दा तत्कालीन प्रधानमन्त्रीले राजीनामा दिनुपर्ने र थुनामा बस्नुपर्ने हो भने सुनसरीमा गोली चल्दा अहिलेका प्रधानमन्त्री र गृहमन्त्रीले राजीनामा दिने र थुनामा बस्नुपर्छ कि पर्दैन ? भनेर प्रश्न गर्नुभएको छ । अर्यालले भन्नुभयो, ‘काठमाडौंमा गोली चल्दा तत्कालीन प्रधानमन्त्री र गृहमन्त्रीले राजीनामा दिनुपर्ने र थुनामा बस्नुपर्ने तर अहिले सुनसरीमा गोली चल्दा वर्तमान प्रधानमन्त्री र गृहमन्त्रीले थुनामा बस्नुपर्छ कि पर्दैन ? यो हाम्रो प्रश्न हो । यसमा नैतिक जिम्मेवारी लिनुपर्छ कि पर्दैन ? दंगा नियन्त्रण दमनले होइन, संवाद र विश्वासबाट हुनुपर्छ । शान्ति सुरक्षा कायम गर्न राज्य असफल भएको छ ।’

कप्तानगञ्ज घटनाको जिम्मेवारी सरकारले लिनुपर्छ : कांग्रेस

प्रमुख प्रतिपक्ष दल नेपाली कांग्रेसले सुनसरीको कप्तानगञ्जमा भएको दुःखद घटनाको सम्पूर्ण जिम्मेवारी सरकारले लिनुपर्ने बताएको छ । प्रतिनिधिसभाको बिहीबारको बैठकमा कांग्रेस प्रमुख सचेतक वासना थापाले कप्तानगञ्जमा भएको झडप र प्रहरीको गोली लागेर स्थानीय ओमप्रकाश मेहताको ज्यान गएको घटनाको सरकारले जिम्मा लिनुपर्ने बताउनुभएको हो । घटनामा दर्जनौँ नागरिक घाइते भएको र शान्ति सुरक्षा कायम गर्न सरकार असफल भएको टिप्पणी गर्दै प्रमुख सचेतक थापाले भन्नुभयो, ‘नागरिकको ज्यान जानेगरी गोली चलाउनुपर्ने अवस्था किन आयो ? यसको जवाफ सरकारले सदनमा दिनुपर्छ । घटनाको निष्पक्ष र विश्वसनीय छानविन हुनुपर्छ र यसको पूर्ण जिम्मेवारी सरकारले लिनुपर्छ ।’ प्रधानमन्त्री र गृहमन्त्रीको भूमिकामाथि प्रश्न गर्दै थापाले भन्नुभयो, ‘हिजो आक्रोश पोख्ने प्रधानमन्त्री आज मौन हुनुहुन्छ, सदनमा आँसु झार्ने गृहमन्त्री पनि आज मौन हुनुहुन्छ । के सरकारले लगाएको कालो चस्माले मृत्यु र पीडाको रङ पनि फरक–फरक देख्छ ?’ नेतृत्व भनेको केवल प्रशासन चलाउनु मात्र नभई संकटका बेला राष्ट्रको मनोबल सम्हाल्नु र नागरिकको अभिभावक बन्नु पनि भएको उहाँले उल्लेख गर्नुभयो ।

‘जेन-जी’ आन्दोलनको नजिर प्रधानमन्त्री बालेन्द्रमा पनि लागू हुन्छ : महर

एमालेका प्रमुख सचेतक ऐन महरले सुनसरी घटनाको जिम्मेवारी प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह र गृहमन्त्री सुधन गुरुङले लिनुपर्ने बताउनुभएको छ । सुनसरी घटनाबारे प्रधानमन्त्री र गृहमन्त्रीको जवाफ माग गर्दै महरले भन्नुभयो, ‘राज्यबाट गोली चलेको प्रधानमन्त्रीले आफैँ फेसबुकबाट स्वीकार्नुभएको छ । राज्यको सुरक्षा निकायबाट चलेको गोलीको जिम्मेवारी प्रधानमन्त्री र गृहमन्त्रीले लिने कि नलिने ? हिजो भदौ २३-२४ को घटनामा उहाँहरूले तत्कालीन प्रधानमन्त्री र गृहमन्त्रीलाई दोषी देखाउनुभयो । जेल हाल्ने कोसिस गर्नुभयो । यो घटनामा विगतको नजिरको कारणले प्रधानमन्त्री र गृहमन्त्रीले राजीनामा दिनुपर्छ कि पर्दैन ? उहाँलाई प्रधानमन्त्री बनाएको अँध्यारो कोठामा बस्नका लागि हो ?’

बहुमतको दम्भ नदेखाउन सरकारलाई प्रचण्डको चेतावनी

विपक्षी दल नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) का संयोजक पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले बहुमतको दम्भ र अहंकार नदेखाउन प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहलाई चेतावनी दिनुभएको छ । बिहीबार बसेको प्रतिनिधिसभा बैठकमा विशेष समय लिएर बोल्नुभएका संयोजक दाहालले प्रतिपक्षलाई अवमूल्यन गरेर अघि बढ्दा राष्ट्र अप्ठ्यारोमा पर्ने र त्यसको जिम्मेवारी सरकारले लिनुपर्ने चेतावनी दिनुभएको हो । प्रधानमन्त्रीको कार्यशैली र प्रतिपक्षीप्रतिको दृष्टिकोणमाथि कडा टिप्पणी गर्दै दाहालले भन्नुभयो, ‘हामीसँग ठूलो अनुभव भएका नेता र बुद्धिजीवीहरू हुनुहुन्छ, संवाद गर्न प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहलाई के कुराले रोकेको छ ? कतै उहाँभित्रको अहंकारले त संवाद रोकिएको होइन ? नेतृत्वले दम्भ पालेर मुलुक चल्दैन ।’ नेपाली कांग्रेस, नेकपा एमाले र माओवादीमा संर्घषको इतिहास बुझेका र जटिल मोडमा समाधान निकाल्न सक्ने क्षमता भएका नेताहरू रहेको दाबी गर्दै दाहालले भन्नुभयो, ‘जति संवादबाट टाढा जानुहुन्छ र प्रतिपक्षीलाई अवमूल्यन गर्नुहुन्छ, त्यति नै राष्ट्र र हामी सबै अप्ठ्यारोमा पर्दै जानेछौँ । प्रतिपक्षलाई बेवास्ता गरेर अघि बढ्दा उत्पन्न हुने परिणामको जिम्मेवारी सरकारले लिनुपर्छ ।’ संख्या अस्थायी भए पनि राष्ट्रप्रतिको जिम्मेवारी र लोकतन्त्रप्रतिको निष्ठा स्थायी विषय भएको उहाँको भनाइ छ ।

देशको परिस्थिति सहज नभएको विश्लेषण

पूर्व-प्रधानमन्त्रीसमेत रहनुभएका नेकपाका संयोजक दाहालले देशको परिस्थिति सहज नभएको जिकिर गर्नुभएको छ । जनताले जसरी अभिमत प्रकट गरेका थिए, त्यसअनुरूप वर्तमान सरकारले काम गर्न नसकेको जिकिर गर्दै उहाँले भन्नुभयो, ‘अहिले देशको समग्र राजनीतिक परिस्थिति सहज छैन । हामीले आफ्नो आफ्नो मत राखेका छौँ, यो राम्रो कुरा हो । गत निर्वाचनमा हामीले जसरी आफ्ना कुरा राख्यौँ, जनताले जसरी आफ्नो अभिमत प्रकट गरे । यसबीचका सरकारका क्रियाकलापले जनताको अपेक्षालाई सन्तुष्ट पार्न सकेको छैन । बरु दिन प्रतिदिन परिस्थिति अझै असहज हुने हो कि भन्ने चिन्ता व्याप्त भएको छ ।’

रविको प्रशंसा गर्दै आरेनले भने- ‘देश चलाउन नसके बालेनले हात उठाए हुन्छ’

श्रम संस्कृति पार्टीका सांसद आरेन राईले देश चलाउन नसके हात उठाउन प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहलाई सुझाव दिनुभएको छ । बिहीबार प्रतिनिधिसभा बैठकको आकस्मिक समयमा बोल्दै सांसद राईले देश चलाउन नसके पदबाट राजीनामा दिन प्रधानमन्त्री शाहलाई सुझाव दिनुभएको हो । देशमा घटना भइरहेको समयमा प्रधानमन्त्री नदेखिएको टिप्पणी गर्नुभएका सांसद राईले काम गर्न नसके हात उठाउन सुझाव दिँदै भन्नुभयो, ‘सरकार कालो कोठाभित्र लुकेर चिह्याइरहेको छ । देश चलाउन नसक्ने हो भने हात उठाए हुन्छ । रास्वपामा १८२ सांसद छन्, कोही-कसैले देश लिड गरेर जाला ।’ सांसद राईले सुनसरीको कप्तानगञ्ज घटनाको विषयलाई लिएर सरकार लाचार बनिरहेको समयमा सर्वदलीय बैठकको पहल गरेको भन्दै रास्वपा सभापति रवि लामिछानेको प्रशंसासमेत गर्नुभयो ।

सुनसरीमा गोली कसले चलाएको हो जान्न पाउनुपर्छ : खुश्वु

राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) की सांसद खुश्बु ओलीले सुनसरीको कप्तानगञ्जमा भएको हिंसात्मक घटना र त्यसमा भएको मानवीय क्षतिको विषयमा सरकारसँग जवाफ माग गर्नुभएको छ । नागरिकको ज्यान जानेगरी सुनसरीमा भएको गोली प्रहारको घटनामा कसको संलग्नता र आदेश छ भन्ने कुरा सार्वजनिक हुनुपर्ने माग गर्दै सांसद ओलीले भन्नुभयो, ‘सुनसरीको कप्तानगञ्जमा गोली कसले चलाएको हो ? कसको आदेशमा नागरिकमाथि हतियार प्रहार भयो ? मेयरले बिजुली लाइन काटेपछि गोली चलेको भन्छन्, सिडियोले गोली चलाउने आदेश दिएको छैन भन्छन्, नेपाल प्रहरीले हवाई फायर मात्रै गरेको भनेको छ, त्यसो भए गोली कसरी चल्यो ? सत्यतथ्य सार्वजनिक गर्न उच्चस्तरीय छानविन आयोग गठन गर्नुपर्छ ।’

रास्वपाकै सांसदले भने- ‘यो सरकारबाट परिवर्तन महसुस भएन’

सत्तारूढ दल राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सांसद बुद्धिप्रसाद पन्तले सरकारको कार्यशैलीप्रति गम्भीर असन्तुष्टि जनाउनुभएको छ । सांसद पन्तले जनआन्दोलनको जग र परिवर्तनको नारासहित गठन भएको वर्तमान सरकारले जनअपेक्षाअनुसार काम गर्न नसकेको टिप्पणी गर्नुभएको हो । सरकारमा सहभागी दलकै सांसद भएर पनि आफूले परिवर्तनको कुनै ठोस अनुभूति गर्न नसकेको उल्लेख गर्दै सांसद पन्तले भन्नुभयो, ‘परिवर्तनको नारामा बनेको यो सरकारमा स्वयं मैले त परिवर्तन महसुस गर्न पाएको छैन भने आम जनताले कसरी परिवर्तनको अनुभूति गर्न पाउनु ? सरकारले जनचाहनाअनुसार आफ्नो कार्यशैलीमा सुधार ल्याउनुपर्छ ।’

संसद् बैठकमा प्रधानमन्त्री र गृहमन्त्री दुवै अनुपस्थित

दुई साता स्थगित भएर बसेको प्रतिनिधिसभाको बैठकमा प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह र गृहमन्त्री सुधन गुरुङ दुवै अनुपस्थित भएका छन् । बिहीबार बसेको प्रतिनिधिसभाको बैठकमा प्रधानमन्त्री र गृहमन्त्रीको सांसदहरूले खोजी गरेका थिए । कांग्रेसकी सांसद वासना थापाले एउटा नेपाली युवाको मृत्यु हुँदा संवेदनशीलता कहाँ हरायो ? भनेर प्रश्न गर्नुभयो । नेकपा एमाले, नेकपा, श्रम संस्कृति पार्टी र राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीका सांसदहरूले पनि प्रधानमन्त्री र गृहमन्त्रीको अनुपस्थितिप्रति प्रश्न उठाएका छन् ।

मधेसका रास्वपा सांसदहरूले उठाए गृहमन्त्रीको भूमिकामाथि प्रश्न

सत्तारूढ दल रास्वपाका मधेसबाट प्रतिनिधित्व गर्ने सांसदहरूले गृहमन्त्री सुधन गुरुङको भूमिकामाथि प्रश्न उठाएका छन् । सभापति रवि लामिछानेसँगको भेटमा मधेसका सांसदहरूले गृहमन्त्रीको शैलीप्रति गुनासो गरेका हुन् । सुनसरीबाट सुरु भएको पछिल्लो घटनाक्रममा गृहमन्त्री गुरुङले सम्बन्धित क्षेत्रका सांसदहरूसँग छलफलसमेत नगरेको उनीहरूको टिप्पणी छ । सभापति लामिछानेसँगको भेटमा सहभागी मधेसका एक सांसदले भने, ‘सुनसरीबाट सुरु भएको घटना अहिले मधेसमा फैलिएको छ । त्यहाँका जिल्लाका सांसदसँग गृहमन्त्रीले कुराकानी पनि गर्नुभएको छैन । सभापतिलाई गृहमन्त्रीप्रतिको आक्रोश राख्यौँ ।’ सभापति लामिछानेले पछिल्लो घटनामा संवदेनशील भएको बताउनुभएको छ । यसैबीच, झण्डै दुई साताको अन्तरालमा बसेको प्रतिनिधिसभा बैठक फेरि पाँच दिनका लागि स्थगित भएको छ । साउन १९ गते बस्नेगरी सभामुख डोलप्रसाद अर्यालले प्रतिनिधिसभाको बैठक स्थगित गर्नुभएको हो ।हिमालय टाइम्स