गुटगत संघर्षमा कांग्रेस

काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसमा १५औँ महाधिवेशनको मिति नजिकिँदै जाँदा पार्टीभित्रको विवाद थप पेचिलो बन्ने संकेत देखिएको छ । सभापति गगनकुमार थापा नेतृत्वको केन्द्रीय कार्यसमितिले असोज १५ देखि २० गतेसम्म १५औँ महाधिवेशन गर्ने निर्णय गरिसकेको अवस्थामा पूर्वसभापति शेरबहादुर देउवा पक्षले पनि समानान्तर महाधिवेशन कार्यतालिका ल्याउने तयारी गरेको छ । महाधिवेशनका लागि पार्टीले भौतिक तयारीसमेत अघि बढाएको छ । कांग्रेसले काठमाडौंस्थित राष्ट्रियसभा गृहको प्रदर्शनी हल, लबी, पार्किङ स्थल तथा बगैँचा असोज १५ देखि २० गतेसम्म ६ दिनका लागि बुकिङ गरेको छ ।

कांग्रेसका कार्यवाहक मुख्यसचिव कृष्णप्रसाद दुलालले मंगलबार राष्ट्रियसभा गृहका प्रमुखलाई पत्र पठाउँदै महाधिवेशन प्रयोजनका लागि आवश्यक स्थान उपलब्ध गराउन अनुरोध गर्नुभएको छ । चलानी नम्बर १०२९ रहेको पत्रमा ‘नेपाली कांग्रेस केन्द्रीय कार्यालय’को नाममा प्रदर्शनी हल, लबी, पार्किङ स्थल र बगैँचा बुकिङ गर्न आग्रह गरिएको छ । पार्टीको आधिकारिक संरचनाबाट महाधिवेशनको तयारी अघि बढिरहेका बेला कांग्रेसभित्रै अर्को पक्षले छुट्टै कार्यतालिका ल्याउने तयारी गरेपछि महाधिवेशनको वैधानिकता, प्रतिनिधि चयन र नेतृत्वको विषय थप विवादित बन्ने देखिएको छ ।

सभापति थापाको सभापतित्वमा बसेको केन्द्रीय कार्यसमितिको बैठकले असोज १५ देखि २० गतेसम्म १५औँ महाधिवेशन गर्ने निर्णय गरेको थियो । त्यसअनुसार पार्टीले महाधिवेशनको तयारीलाई संस्थागत रूपमा अघि बढाएको हो । तर, पार्टीभित्रको संस्थापनइतर पक्षले यसअघि नै डा. शशांक कोइरालाको नेतृत्वमा छुट्टै महाधिवेशन कार्यतालिका सार्वजनिक गरिसकेको छ । अब पूर्वसभापति देउवा पक्षले समेत समानान्तर कार्यतालिका सार्वजनिक गर्ने तयारी गरेपछि कांग्रेसको आन्तरिक विवाद नयाँ चरणमा प्रवेश गर्ने देखिएको छ ।

कांग्रेसभित्र नेतृत्व, महाधिवेशनको प्रक्रिया र पार्टीको वैधानिक संरचनालाई लिएर लामो समयदेखि मतभेद रहँदै आएको छ । महाधिवेशनको मिति एउटै भए पनि फरक–फरक समूहबाट कार्यतालिका सार्वजनिक हुन थालेपछि आगामी दिनमा प्रतिनिधि छनोटदेखि महाधिवेशनको व्यवस्थापनसम्मका विषयमा विवाद उत्पन्न हुनसक्ने नेताहरूको आँकलन छ ।

राष्ट्रियसभा गृहको बुकिङले भने पार्टीको संस्थागत पक्षबाट घोषित मितिमै महाधिवेशन गर्ने तयारी अघि बढिरहेको स्पष्ट संकेत गरेको छ । तर, पार्टीका प्रभावशाली समूहहरूले छुट्टाछुट्टै कार्यतालिका ल्याउने अवस्था बनेमा कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशन एकता र सहमतिको भन्दा शक्ति संघर्षको केन्द्र बन्ने सम्भावना बढेको छ ।

पूर्वसभापति देउवा पक्षले ल्याउने तयारी गरेको समानान्तर कार्यतालिकाले कांग्रेसभित्रको शक्ति समीकरणलाई समेत प्रभावित गर्ने देखिएको छ । संस्थापन पक्ष र संस्थापनइतर समूहबीच सहमति जुट्न नसके महाधिवेशनको प्रक्रिया नै दुई धारमा अघि बढ्ने जोखिमसमेत देखिएको छ । यसले कांग्रेसको आगामी नेतृत्व चयन मात्र होइन, पार्टीको सांगठनिक संरचना र आन्तरिक एकतामाथि समेत प्रत्यक्ष प्रभाव पार्ने देखिन्छ ।

तल्ला तहको अधिवेशन कार्यतालिका हेरफेर

नेपाली कांग्रेसले १५औँ केन्द्रीय महाधिवेशन पूर्वनिर्धारित मितिमै सम्पन्न गर्नेगरी अधिवेशनको नयाँ निर्वाचन कार्यतालिका सार्वजनिक गरेको छ । कांग्रेस केन्द्रीय निर्वाचन समितिले मंगलबार सार्वजनिक गरेको कार्यतालिकाअनुसार महाधिवेशन आगामी असोज १६ देखि १९ गतेसम्म काठमाडौंमा सम्पन्न हुनेछ । यसअघि कांग्रेसले १६ देखि १९ असोजसम्म महाधिवेशन गर्नेगरी विभिन्न तहका अधिवेशनको कार्यतालिका सार्वजनिक गरेको थियो । तर, भदौ १० गते रसुवाको भोटेकोशीमा आएको बाढी तथा त्यसबाट भएको ठूलो जनधनको क्षतिपछि प्रभावित क्षेत्रसहित विभिन्न जिल्लाबाट प्राप्त सुझावलाई ध्यानमा राख्दै अधिवेशनका अन्य कार्यक्रमको मिति परिमार्जन गरिएको हो ।

नयाँ कार्यतालिकाअनुसार गाउँ-नगर वडा अधिवेशन ३ र ४ असोजमा हुनेछ । स्थानीय अनुकूलताअनुसार यी दुई दिनमध्ये उपयुक्त दिनमा अधिवेशन सम्पन्न गरिने कांग्रेसले जनाएको छ । देशभरका ६ हजार ७४३ वडामा वडा कार्यसमितिको निर्वाचन तथा क्षेत्रीय प्रतिनिधि चयन हुनेछ । त्यसैगरी, गाउँपालिका तथा नगरपालिका अधिवेशन ७ असोजमा र प्रदेशसभा क्षेत्रीय तथा प्रतिनिधिसभा क्षेत्रीय अधिवेशन १० असोजमा गर्ने कार्यतालिका छ । कांग्रेसका अनुसार जिल्ला अधिवेशन र प्रदेश अधिवेशनको मिति भने दोस्रो चरणमा सार्वजनिक गरिनेछ । बाढीबाट प्रभावित रसुवा, नुवाकोट र धादिङ जिल्लामा भने तोकिएका निर्वाचन अधिकृतले सम्बन्धित पार्टीका स्थानीय तहसँग समन्वय गरी अधिवेशन सम्पन्न गर्ने व्यवस्था गरिएको छ ।

त्यस्तै, नेपाली कांग्रेसका जनसम्पर्क समितिअन्तर्गत बाँकी रहेका देशहरूको अधिवेशन १० असोजभित्र सम्पन्न गर्नुपर्ने कार्यतालिका पनि सार्वजनिक गरिएको छ । कांग्रेस केन्द्रीय निर्वाचन समितिका संयोजक प्रेमबहादुर खड्काका अनुसार १६ देखि १९ असोजको केन्द्रीय महाधिवेशन सम्पन्न गर्ने वैधानिक दायित्वलाई केन्द्रमा राखेर पहिलो चरणको निर्वाचन क्यालेण्डर सार्वजनिक गरिएको उल्लेख छ ।

सभापति थापाको सभापतित्वमा बसेको केन्द्रीय कार्यसमितिको बठकले आउँदो असोज १५ देखि २० गतेसम्म १५औँ महाधिवेशन गर्ने तय गरेको थियो । संस्थापनइतर पक्षले भने डा. शशांक कोइरालाको नेतृत्वमा छुट्टै महाधिवेशन कार्यातालिका सार्वजनिक गरेको छ ।हिमालय टाइम्स